top of page

Το Παράδοξο της Επιλογής: Γιατί δεν χρειάζεται να τα έχεις όλα "figured out" στα 20 σου


Σε μια εποχή με αμέτρητες ευκαιρίες και συνεχείς συγκρίσεις με τους άλλους, ηαναποφασιστικότητα είναι δικαίωμα,


Σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές έρευνες, φαίνεται πως τα «30» είναι το νέο «20», δηλαδή, ο εγκέφαλός μας φτάνει πλέον στην ωριμότητα γύρω στα 32 που τόσα χρόνια νομίζαμε πως κατακτούσαμε στα μόλις 25 (a win για τους 30άρηδες!). Τελικά, ακόμη και η ηλικία ωρίμανσης του εγκεφάλου μας επηρεάστηκε από τον πληθωρισμό...


Φαντάσου, λοιπόν, την εξής σκηνή: Κρατάς το πρώτο σου πτυχίο στα χέρια σου, φίλοι και συγγενείς χαμογελούν, βγάζουν φωτογραφίες καμαρωτοί και, σχεδόν αμέσως, σου σκάει σαν μπαμπούλας η αναπόφευκτη ερώτηση του ενός εκατομμυρίου: «Τι σκοπεύεις να κάνεις τώρα που τελείωσες;»...


Ξαφνικά, ολόκληρος ο κόσμος ανοίγεται μπροστά σου και σε φαντάζεσαι σε μια ονειρική

νύχτα σε ένα μπαρ στην Ιμπίθα να χορεύεις σάλσα και μπατσάτα μέχρι τα ξημερώματα, ή

σκέφτεσαι εκείνο το μακρινό ταξίδι στην Ιαπωνία για το οποίο αποταμίευες τους μισούς μισθούς του προηγούμενου έτους. Άλλωστε, μετά από τόσο άγχος, ξενύχτια, και περίπου 50 πήγαινε-έλα με τα ΚΤΕΛ, το αξίζεις.


Αντί όμως να νιώθεις ενθουσιασμό, ένας κόμπος δένεται στο στομάχι σου καθώς επανέρχεσαι στην πραγματικότητα. Ξέρεις πως κανείς δεν περιμένει να ακούσει πού θα πας τις επόμενες διακοπές σου. Φανταζόσουν πως μετά από τόσα χρόνια σχολής θα ήσουν επιτέλους ελεύθερο πουλί, αλλά ο άγραφος κανόνας λέει πως, στο αμέσως επόμενο λεπτό αφού παραλάβεις το πτυχίο σου, θα πρέπει ήδη να έχεις κλεισμένες συνεντεύξεις για δουλειά να σε περιμένουν μόλις γυρίσεις σπίτι και, ιδανικά, ακριβώς πάνω σε αυτό που σπούδασες (με τον ίδιο ακριβώς τίτλο, αν γίνεται παρακαλώ). Αλλιώς για ποιο λόγο σπούδαζες τόσα χρόνια... σωστά;


Εδώ μπαίνει στο παιχνίδι ο όρος «παράδοξο της επιλογής», ο οποίος έγινε ευρύτερα γνωστός από τον Αμερικανό ψυχολόγο Barry Schwartz στο ομώνυμο βιβλίο που δημοσίευσε το 2004. Αυτός ο όρος περιγράφει την κατάσταση όπου κάποιο άτομο έρχεται αντιμέτωπο με μια τεράστια πληθώρα επιλογών, που τελικά το παραλύει και το καθιστά ανήμπορο να διαλέξει έστω μία, επειδή τρέμει στην ιδέα μήπως χάσει κάποια άλλη, ίσως «καλύτερη» ευκαιρία.


Η γενιά μας φαίνεται να έχει μια υπερβολική δόση αυτού του παράδοξου στο αίμα της, καθώς ζούμε στην πιο γρήγορη εποχή της ιστορίας, όπου τα πάντα γύρω μας κινούνται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς που μετά βίας προλαβαίνουμε να διαβάσουμε (μάλλον να δούμε) μια καινούργια ανακάλυψη σε ένα TikTok, πριν σκάσει το επόμενο μεγάλο, trendy γεγονός.


Ενώ η ίδια η πραγματικότητα τρέχει και αλλάζει πολύ γρήγορα, εμείς καλούμαστε να κάνουμε επιλογές. Έχοντας την πολυτέλεια να πειραματιζόμαστε, και να δοκιμάσουμε τόσα καινούργια πράγματα και διαφορετικές εμπειρίες, κι ας μην είναι αυτό το οποίο θα κάνουμε για το υπόλοιπο της ζωής μας, γιατί καλούμαστε να περιοριστούμε; Και σαν να μην έφτανε η εσωτερική πίεση, ανοίγεις το instagram να χαλαρώσεις, και -μπαμ!- έρχεσαι αντιμέτωπος με την «τέλεια» ζωή των συμμαθητών σου από το λύκειο κι αναρωτιέσαι, τι πήγε λάθος, και αυτοί φαίνεται να έχουν «προχωρήσει», να τα έχουν «βρει» και να τα πηγαίνουν τέλεια, ενώ εσύ νιώθεις πως έχεις «μείνει πίσω».


Είναι άδικο και άνισο να συγκρινόμαστε με τα εμφανέστατα τέλεια επιτεύγματα που επιλέγουν να ποστάρουν οι άλλοι (τα οποία είναι εξιδανικευμένα και φιλτραρισμένα στιγμιότυπα) τη στιγμή που δεν είμαστε το ίδιο άτομο και δεν έχουμε ζήσει την ίδια ζωή. Η πλειοψηφία δεν έχει ιδέα τι κάνει και αυτά που βλέπουμε είναι απλώς τα δικά τους αβέβαια baby steps προς την πραγματική ενηλικίωση, αφού όλοι βρισκόμαστε στο ίδιο πλοίο της αυτοανακάλυψης.


Οφείλουμε να θυμόμαστε, επίσης, ότι μέχρι τα 18, οι περισσότεροι ζούσαμε ακόμα με τους γονείς μας και ζητούσαμε άδεια για το αν μπορούμε να βγούμε μια βόλτα. Ξαφνικά, με το που πατήσαμε μισό πόδι εντός της δεκαετίας των 20, απαιτείται να έχουμε βρει ολόκληρο το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης; Ουσιαστικά, τώρα ξεκινάει η πραγματική ζωή, όπου έχουμε τη δυνατότητα να ανακαλύψουμε τι πραγματικά μας ταιριάζει.


Φυσικά, ο χρόνος δεν είναι απεριόριστος και οι οικονομικές υποχρεώσεις εξακολουθούν να πιέζουν, αλλά η ζωή είναι δική σου και μόνο εσύ θα ζήσεις με τις επιλογές που θα κάνεις. Η αναποφασιστικότητα δεν πρέπει να γίνεται μόνιμη αναβολή και το να δοκιμάζουμε δεν σημαίνει ότι αποφεύγουμε ευθύνες ή φοβόμαστε τη δέσμευση. Κάποια στιγμή χρειάζεται να παίρνουμε αποφάσεις, ακόμη κι αν δεν νιώθουμε 100% σίγουροι, αρκεί να ζούμε τη ζωή μας με τους δικούς μας όρους.


Long story short, όπως αναφέραμε και στην αρχή, μέχρι τώρα νομίζαμε πως πρέπει να τα έχουμε βρει όλα μέχρι τα 25, επειδή τότε υποτίθεται πως ωρίμαζε ο εγκέφαλος. Τώρα, όμως, που αποδείχθηκε πως ωριμάζει αργότερα, δεν θα ήταν πιο δίκαιο να πάρει και η αναποφασιστικότητά μας μια αντίστοιχη παράταση (κι εμείς μια ανάσα); Ίσως τελικά τα 20 να μην είναι η δεκαετία των αποφάσεων αλλά των δοκιμών και της εξερεύνησης.


Λίγα λόγια για την contributor: H Μαρία είναι Gen Zer με background στην Ισπανική Φιλολογία και μεταπτυχιακές σπουδές στη Διαπολιτισμική Επικοινωνία, αποκωδικοποιεί με ευχέρεια τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε και αλληλεπιδρούμε στη σύγχρονη εποχή. Έχοντας ζήσει σε διαφορετικές χώρες και μιλώντας πέντε γλώσσες, μελετά με πάθος την αλληλεπίδραση των πολιτισμών και το πώς η γλώσσα και το κοινωνικό περιβάλλον διαμορφώνουν την έκφρασή μας.

Comments


bottom of page