top of page

EU Kids Act: Το ευρωπαϊκό στοίχημα για μια γενιά που μεγαλώνει online

4 days ago
6 min read
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο, θέτοντας ηλικιακά όρια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αυστηρότερες υποχρεώσεις στις τεχνολογικές πλατφόρμες.


Μια νέα ευρωπαϊκή προσέγγιση στην προστασία των ανηλίκων

Σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον βρίσκεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής συζήτησης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε, στις 17 Σεπτεμβρίου 2026, την πρόταση για το EU Kids Act (Keeping Internet Digital Spaces Accountable and Trustworthy).

Η πρωτοβουλία επιδιώκει να δημιουργήσει ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων από κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, των διαδικτυακών παιχνιδιών, των πλατφορμών διαμοιρασμού βίντεο και των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.

Στο επίκεντρο της πρότασης βρίσκεται η διαπίστωση ότι οι ψηφιακές υπηρεσίες δεν λειτουργούν πάντοτε με γνώμονα την ευημερία των χρηστών τους. Αντίθετα, αρκετές πλατφόρμες αξιοποιούν σχεδιαστικές πρακτικές που αποσκοπούν στη διατήρηση της προσοχής και στην παράταση του χρόνου παραμονής στο διαδίκτυο, δημιουργώντας ιδιαίτερους κινδύνους για τους ανήλικους χρήστες.

Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία δεν περιορίζεται στην επιβολή ηλικιακών περιορισμών. Φιλοδοξεί παράλληλα να μεταβάλει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και λειτουργούν οι ψηφιακές υπηρεσίες, μεταφέροντας μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την προστασία των παιδιών στις ίδιες τις τεχνολογικές εταιρείες.

Τι προβλέπει το EU Kids Act για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την καθιέρωση ενιαίων ηλικιακών κανόνων πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Σύμφωνα με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προβλέπεται ένα κλιμακωτό σύστημα πρόσβασης, το οποίο θα διαφοροποιείται ανάλογα με την ηλικία των χρηστών.

Ειδικότερα:

  • Παιδιά κάτω των 13 ετών: Δεν θα μπορούν να διατηρούν προσωπικούς λογαριασμούς σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που εμπίπτουν στους περιορισμούς. Θα επιτρέπεται περιορισμένη πρόσβαση σε ειδικά σχεδιασμένες υπηρεσίες βίντεο, υπό γονική διαχείριση.
  • Έφηβοι 13 και 14 ετών: Θα μπορούν να χρησιμοποιούν τις συγκεκριμένες υπηρεσίες μέσω περιορισμένων λογαριασμών, με γονική εποπτεία και ανώτατο ημερήσιο όριο χρήσης μίας ώρας.
  • Έφηβοι από 15 ετών: Θα μπορούν να δημιουργούν και να διαχειρίζονται αυτόνομα λογαριασμούς, υπό την προϋπόθεση ότι οι πλατφόρμες συμμορφώνονται με αυστηρότερες απαιτήσεις ασφάλειας.

Οι ρυθμίσεις αυτές αποσκοπούν στη σταδιακή πρόσβαση των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία και την αναπτυξιακή τους ωριμότητα.

Παράλληλα, η πρόταση προβλέπει τη χρήση αξιόπιστων μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι σχετικές διαδικασίες μπορούν να πραγματοποιούνται χωρίς να αποκαλύπτεται η ταυτότητα των χρηστών στις πλατφόρμες, μέσω τεχνολογιών που επιβεβαιώνουν αποκλειστικά την υπέρβαση ενός συγκεκριμένου ηλικιακού ορίου.

Ωστόσο, η πρακτική εφαρμογή αυτών των μηχανισμών αποτελεί ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα σημεία της πρωτοβουλίας.

Από την ευθύνη των γονέων στην ευθύνη των πλατφορμών
Πέρα από τους ηλικιακούς περιορισμούς, το EU Kids Act επιχειρεί να εισαγάγει μια σημαντική μεταβολή στη φιλοσοφία της ευρωπαϊκής ψηφιακής νομοθεσίας. Η προστασία των παιδιών δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ευθύνη των γονέων ή των ίδιων των ανηλίκων, αλλά ως υποχρέωση των εταιρειών που σχεδιάζουν και παρέχουν διαδικτυακές υπηρεσίες.

Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με την αρχή της «ασφάλειας ήδη από τον σχεδιασμό» (safety by design), σύμφωνα με την οποία η προστασία των χρηστών πρέπει να ενσωματώνεται στην αρχιτεκτονική των ψηφιακών υπηρεσιών.

Μεταξύ άλλων, προτείνονται περιορισμοί σε μηχανισμούς όπως η ατέρμονη κύλιση περιεχομένου (infinite scrolling), η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, οι ειδοποιήσεις που ενθαρρύνουν την υπερβολική χρήση και τα συστήματα επιβράβευσης που δημιουργούν πίεση για συνεχή διαδικτυακή παρουσία.

Επιπλέον, προβλέπονται αυστηρότερες προεπιλεγμένες ρυθμίσεις ιδιωτικότητας, περιορισμοί στην επικοινωνία ανηλίκων με αγνώστους και μεγαλύτερος έλεγχος των συστημάτων αλγοριθμικών συστάσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, κυρίως στα λεγόμενα AI companions, τα οποία προσομοιώνουν ανθρώπινες σχέσεις. Η πρόταση επιδιώκει να αποτρέψει πρακτικές που ενδέχεται να καλλιεργούν συναισθηματική εξάρτηση των παιδιών από τέτοιου είδους συστήματα.

Η θετική υποδοχή από τις οργανώσεις προστασίας των παιδιών
Η πρόταση έχει συγκεντρώσει την υποστήριξη οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα των δικαιωμάτων του παιδιού, οι οποίες αναγνωρίζουν την ανάγκη ισχυρότερης ευρωπαϊκής παρέμβασης.

Η οργάνωση Eurochild, σε ανακοίνωσή της στις 26 Οκτωβρίου 2026, χαρακτήρισε το EU Kids Act αναγκαίο βήμα προς τη δημιουργία ενός ασφαλέστερου ψηφιακού περιβάλλοντος που θα σέβεται τα δικαιώματα όλων των παιδιών.

Η οργάνωση χαιρετίζει ιδιαίτερα την αναγνώριση της ανάγκης προστασίας όλων των χρηστών κάτω των 18 ετών, τη θέσπιση αυξημένων προδιαγραφών ασφάλειας και την ενίσχυση της λογοδοσίας των ψηφιακών πλατφορμών.

Παράλληλα, ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η αποτελεσματική προστασία δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην ηλικία ή στη διαθεσιμότητα γονικής εποπτείας. Σύμφωνα με τη Eurochild, είναι απαραίτητο να ληφθούν υπόψη οι ιδιαίτερες συνθήκες παιδιών που βρίσκονται σε ευάλωτες καταστάσεις, όπως εκείνα που μεγαλώνουν σε δομές εναλλακτικής φροντίδας ή δεν διαθέτουν σταθερή οικογενειακή υποστήριξη.

Η οργάνωση προτείνει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα ανεξάρτητης πρόσβασης των παιδιών 13 και 14 ετών σε περιορισμένους και ασφαλείς λογαριασμούς, ώστε η προστασία τους να μην οδηγεί σε κοινωνικό ή ψηφιακό αποκλεισμό (Eurochild, 2026).

Οι αντιδράσεις: Μπορεί η προστασία να οδηγήσει σε περιορισμό δικαιωμάτων;
Παρά τους διακηρυγμένους στόχους της, η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό μεταξύ οργανώσεων που υπερασπίζονται τα ψηφιακά δικαιώματα. Το δίκτυο European Digital Rights (EDRi), σε παρέμβασή του στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, υποστήριξε ότι η πρόταση ενδέχεται να καταστήσει το διαδίκτυο λιγότερο ασφαλές, καθώς επικεντρώνεται στον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων αντί να αντιμετωπίζει συνολικά τις επιβλαβείς επιχειρηματικές πρακτικές των τεχνολογικών εταιρειών. Σύμφωνα με την κριτική αυτή, η επιβολή ηλικιακών περιορισμών δεν εξαλείφει τους κινδύνους που δημιουργούν οι αλγόριθμοι, οι εθιστικοί μηχανισμοί σχεδιασμού και η εμπορική εκμετάλλευση των προσωπικών δεδομένων.

Αντιθέτως, υπάρχει ο κίνδυνος να διαμορφωθεί ένα ψηφιακό περιβάλλον στο οποίο η πρόσβαση θα εξαρτάται ολοένα περισσότερο από την επαλήθευση ηλικίας. Η EDRi επισημαίνει ότι τα παιδιά διαθέτουν δικαιώματα στην ενημέρωση, στην επικοινωνία, στην κοινωνική συμμετοχή και στην ελεύθερη έκφραση. Συνεπώς, η προστασία τους πρέπει να επιδιώκεται με τρόπο που δεν θα υπονομεύει δυσανάλογα την άσκηση αυτών των δικαιωμάτων. Επιπλέον, εκφράζονται ανησυχίες ότι οι υποχρεωτικοί μηχανισμοί επαλήθευσης ηλικίας ενδέχεται να δημιουργήσουν εμπόδια πρόσβασης και για ενήλικους χρήστες, ιδιαίτερα για άτομα που δεν διαθέτουν τα απαραίτητα έγγραφα ή ψηφιακά μέσα ταυτοποίησης (EDRi, 2026). Πρόκειται για μία ουσιαστική διάσταση της συζήτησης: η προστασία των παιδιών δεν μπορεί να εξετάζεται ανεξάρτητα από την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο ψηφιακό περιβάλλον.

Το κρίσιμο ερώτημα: Γιατί να προστατεύονται μόνο οι ανήλικοι;
Μια επιπλέον διάσταση της συζήτησης αναδεικνύει το European Policy Centre (EPC).
Σε ανάλυσή της, που δημοσιεύθηκε στις 13 Νοεμβρίου 2026, η Myriam Iehl επισημαίνει ότι, παρότι το EU Kids Act αποτελεί θετικό βήμα για την προστασία των παιδιών, η ευρωπαϊκή πολιτική δεν θα πρέπει να αγνοήσει τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι ενήλικοι χρήστες. Οι πρακτικές χειραγώγησης, η αλγοριθμική προώθηση περιεχομένου και οι μηχανισμοί που ενθαρρύνουν την υπερβολική χρήση δεν επηρεάζουν αποκλειστικά τους ανηλίκους. Αντίθετα, αποτελούν δομικά χαρακτηριστικά του επιχειρηματικού μοντέλου σημαντικού μέρους της ψηφιακής οικονομίας.

Υπό αυτό το πρίσμα, η ανάλυση υποστηρίζει ότι οι αρχές προστασίας που προβλέπονται για τα παιδιά θα πρέπει να επεκταθούν και στους ενήλικους χρήστες, κυρίως μέσα από το ευρύτερο ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο για τη δίκαιη μεταχείριση των καταναλωτών στο διαδίκτυο.

Το βασικό επιχείρημα είναι ότι η ηλικία δεν πρέπει να αποτελεί το μοναδικό κριτήριο προστασίας απέναντι σε ψηφιακές πρακτικές που ενδέχεται να επηρεάζουν την αυτονομία και τη συμπεριφορά όλων των χρηστών (Iehl, European Policy Centre, 2026).

Μια νέα πρόκληση για την ευρωπαϊκή ψηφιακή πολιτική
Το EU Kids Act εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσει τον έλεγχο των μεγάλων τεχνολογικών πλατφορμών και να περιορίσει τις αρνητικές συνέπειες της ψηφιακής οικονομίας. Η πρόταση λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA), τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR) και το ευρωπαϊκό πλαίσιο ρύθμισης της τεχνητής νοημοσύνης.

Παράλληλα, προβλέπει ενισχυμένους μηχανισμούς εποπτείας και λογοδοσίας, με τις μεγαλύτερες ψηφιακές πλατφόρμες να καλούνται να αποδεικνύουν τη συμμόρφωσή τους με συγκεκριμένες απαιτήσεις προστασίας ανηλίκων.

Σύμφωνα με τις επεξηγήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι προβλεπόμενες κυρώσεις μπορούν, ανάλογα με την κατηγορία της παράβασης και το εφαρμοστέο πλαίσιο, να φτάσουν έως το 6% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων (European Commission, 2026). Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα του νέου πλαισίου θα εξαρτηθεί τόσο από την τελική διαμόρφωση των διατάξεων όσο και από την ικανότητα των αρμόδιων αρχών να επιβλέπουν την εφαρμογή τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, μέχρι τις 14 Νοεμβρίου 2026, το EU Kids Act παραμένει νομοθετική πρόταση και όχι ήδη εφαρμοστέος κανονισμός. Το τελικό περιεχόμενό του θα καθοριστεί μετά την εξέτασή του από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Πηγές - Βιβλιογραφικές αναφορές

1. European Commission. (2026, September 17). EU KIDS Act: Helping children navigate a safer online world. Επίσημη ανακοίνωση.
2. European Commission. (2026). The KIDS Act explained. Shaping Europe’s Digital Future. Συχνές ερωτήσεις και διευκρινίσεις.
3. Eurochild. (2026, October 26). EU KIDS Act: A necessary step to put children’s rights at the heart of digital policy. Άρθρο.
4. European Digital Rights (EDRi). (2026, September 30). The KIDS Act will make the internet less safe. Άρθρο κριτικής.
5. Iehl, M. (2026, November 13). Europe protects children online. Who protects everyone else? European Policy Centre. Ανάλυση.

Comments


bottom of page